ΜΗΝΥΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
 
ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ
ΙΣΤΟΡΙΑ


Το γραφικό χωριό Κόρνος, βρίσκεται στην επαρχία Λάρνακας και απέχει περίπου 27 χμ δυτικά της πόλης της Λάρνακας και 25 χμ νοτιοδυτικά της Λευκωσίας. Η κοινότητα του Κόρνου βρίσκεται στο κέντρο των τριών μεγάλων πόλεων, Λευκωσίας, Λεμεσού και Λάρνακας και σε αποστάσεις που μπορεί κάποιος να διανύσει με αυτοκίνητο που δεν ξεπερνούν τα 25 λεπτά της ώρας.

Ο Κόρνος είναι κτισμένος σε λοφώδη περιοχή, σε μέσο υψόμετρο 320 μέτρων από την θάλασσα και δέχεται μια μέση ετήσια βροχόπτωση γύρω στα 454 χιλιοστόμετρα. Στην περιοχή του καλλιεργούνται τα εσπεριδοειδή (κυρίως λεμόνια, μανταρίνια και κιτρόμηλα), οι ελιές, οι χαρουπιές, τα σιτηρά, τα νομευτικά φυτά, τα λαχανικά (πεπόνια, πατάτες και κραμβιά), λίγα όσπρια και φρουτόδεντρα.

Στον Κόρνο αναπτύχθηκε, από τα παλιά χρόνια, η μελισσοκομία. Το μέλι του χωριού είναι γνωστό σ’ ολόκληρη την Κύπρο για την εξαίρετη ποιότητα του. Σήμερα στην κοινότητα ασχολούνται επαγγελματικά με την παραγωγή μελιού 5 μικρές βιοτεχνίες.

Στα πλαίσια του υδατικού έργου Βασιλικού – Πεντασχοίνου κατασκευάστηκε στην περιοχή του Κόρνου διϋλιστήριο για τη διϋλιση του νερού που προορίζεται αποκλειστικά για την υδατοπρομήθεια της πόλης της Λευκωσίας. Το διϋλιστήριο, που τέθηκε σε λειτουργία για πρώτη φορά τον Δεκέμβρη του 1985, προμηθεύεται νερό από τους υδατοφράκτες των Λευκάρων και του Διπόταμου.

Από συγκοινωνιακής απόψεως, ο Κόρνος συνδέεται στα δυτικά με το χωριό Δελίκηπος, (περίπου 3,5 χμ ), στα ανατολικά με το χωριό Πυργά,
( 3,5 χμ. περίπου) και στα νοτιοανατολικά με το ιστορικό μοναστήρι του Σταυροβουνίου ( 7,5 χμ). Ο καινούργιος δρόμος Λευκωσίας – Λεμεσού περνά έξω από το χωριό περίπου 1 χμ. απόσταση ανατολικά του χωριού.

Το χωριό γνώρισε μεγάλη και αξιόλογη πληθυσμιακή ανάπτυξη από το 1881 που οι κάτοικοι αριθμούσαν στους 325, μέχρι το 2001 που αυξήθηκαν στους 1862.

Ο Κόρνος είναι ιδιαίτερα γνωστός για την αγγειοπλαστική του τέχνη, η φήμη της οποίας ξεπέρασε τα σύνορα της Κύπρου και τυγχάνει παγκόσμιας αναγνώρισης. Στην Ετήσια Πανελλήνια Έκθεση Αγγειοπλαστικής Αμαρουσίου, ο Κόρνος πήρε διακρίσεις και πρώτα βραβεία. Για την κατασκευή των πήλινων αγγείων μεταφέρεται χώμα βασικά από την βάση του βουνού του Σταυροβουνίου και της περιοχής του βουνού Ξυλιά, στο αγγειοπλαστείο της Συνεργατικής Εταιρείας Αγγειοπλαστών Κόρνου. Στα εργαστήρια της Εταιρείας, το χώμα αφού αλεστεί και κονιορτοποιηθεί, με ειδικά μηχανήματα, ζυμώνεται για να αποτελέσει την εύπλαστη ύλη που χρησιμοποιείται για την κατασκευή μιας ποικιλίας κόκκινων αγγείων που περιλαμβάνουν μεγάλα αποθηκευτικά πιθάρια κρασιού, γλάστρες, κούζες, καπνιστήρια, κυβέρτια (είδος που χρησιμοποιείται στην μελισσοκομία), σταμνιά, μικρά φουρνιά και διάφορα άλλα διακοσμητικά είδη. Τα αγγεία συχνά διακοσμούνται με πολυποίκιλες εγχάρακτες και ανάγλυφες παραστάσεις.

Περίπου 1,5 χμ νότια του χωριού, δίπλα στο νέο δρόμο Λευκωσίας – Λεμεσού, δημιουργήθηκε ο εκδρομικός χώρος του Κόρνου, ο οποίος υπάγεται στο τμήμα δασών, δυναμικότητας 150 ατόμων. Ο εκδρομικός αυτός χώρος, που βρίσκεται ανάμεσα σε πεύκα και κυπαρίσσια, ευκαλύπτους, ακακίες, τρεμιθιές, σχίνους και αγριοελιές, διαθέτει τις απαραίτητες ανέσεις για αναψυχή και ξεκούραση.

Το χωριό διατηρεί επίσης, σε μεγάλο βαθμό, την παραδοσιακή λαϊκή αρχιτεκτονική του με τις κεραμιδένιες στέγες των σπιτιών, τους πλινθόκτιστους τοίχους που εδράζονται σε πέτρινη βάση, τις καμάρες και τα ξύλινα πορτοπαράθυρα.

Το χωριό υπήρχε τουλάχιστον από την περίοδο της φραγκοκρατίας και βρίσκεται σημειωμένο σε παλαιούς χάρτες με την ίδια ακριβώς ονομασία: Corno.

Ο Αλή Μπέη, στην πραγματικότητα Ισπανός Ντομίγκο, που είδε τον Κόρνο όταν πέρασε από την Κύπρο το 1806, γράφει:
Δεν μπόρεσα να πληροφορηθώ τίποτε για την προέλευση του χωριού. Πρέπει να είναι παλαιό. Μπορεί να περιέχει το πολύ τριάντα σπίτια. Η θέση του είναι πολύ ευχάριστη, στο μέσο μιας μικρής κοιλάδας γεμάτης ελιές και χαρουπιές. Σχεδόν όλοι οι κάτοικοι ασχολούνται με την αγγειοπλαστική. Τα γύρω βουνά είναι καλυμμένα με κυπαρίσσια που βλαστάνουν πυκνά σε συστάδες εδώ κι εκεί.

Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και κτίστηκε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Σ’ αυτήν υπάρχει εικόνα του τιμωμένου αγίου χρονολογημένη στα 1734.

Πολύ κοντά στον Κόρνο βρισκόταν ένας μικρός οικισμός που ονομαζόταν Κορνόκηπος, όπως ακριβώς και το χωριό στην επαρχία Αμμοχώστου. Στην πραγματικότητα ο δεύτερος αυτός μικρός οικισμός αποτελούσε προέκταση του χωριού και δεν σημειώνεται ως διαφορετικό χωριό στους επίσημους χάρτες.

Για την ονομασία Κόρνος, υπάρχουν διάφορες ερμηνείες:
Μια ερμηνεία αναφέρει ότι προήλθε από τη γαλλική λέξη corne ή την ιταλική λέξη corno (όπως ακριβώς το χωριό βρίσκεται σημειωμένο σε παλαιούς χάρτες) που σημαίνει κέρας, προεξοχή, κέρατο. Η ερμηνεία αυτή ενισχύεται, γιατί στο ίδιο το χωριό Κόρνος υπάρχει και η ονομασία Κόρνοι (οι) που αφορά δυο κοντινές κορφές οι οποίες είναι μυτερές και μοιάζουν με κέρατα, ενώ και η βουνοκορφή του Πενταδακτύλου μοιάζει επίσης με κέρας.

Μια άλλη ερμηνεία αναφέρει πως στα βουνά που περιτριγυρίζουν το χωριό φώλιαζαν στα παλιά χρόνια πολλά κοράκια, που στην Κυπριακή διάλεχτο λέγονται και κόρωνοι. Από τα πουλιά αυτά πήρε το όνομα του το χωριού αφού αφαίρεσαν το Ω (Ωμέγα). Έτσι έγινε στην αρχή Κόρνοι και αργότερα μετατράπηκε στον ενικό, Κόρνος. Τέλος σύμφωνα με την παράδοση το χωριό πήρε το όνομα του από τον πρώτο κάτοικοι που τον ονόμαζαν Κόρωνο, που φαίνεται ότι ήταν φλύαρος και βραχνόφωνος όπως το ομώνυμο πουλί.

Κόρνος (cornus) λέγεται επίσης κι ένα φυτό της οικογένειας των Σκιαδανθών, που όμως δεν απαντάται στην Κύπρο.
Υπάρχει, ωστόσο, και η πιθανότητα η ονομασία Κόρνος να διασώζει παρόμοια αρχαία ονομασία, αφού αποδεικνύεται από επιγραφική μαρτυρία ότι υφίστατο στην αρχαία Κύπρο οικισμός που λεγόταν ακριβώς Κόρνος.

Στην περιοχή του χωριού υπάρχουν αρχαία κατάλοιπα που αποδεικνύουν ότι αυτή κατοικείτο από την Αρχαιότητα. Έχει διερευνηθεί παλαιότερα ένας τάφος στα βορειοανατολικά σύνορα του οικισμού των Κυπροαρχαϊκών – Κυπροκλασσικών χρόνων.